Toen pestgedrag mijn leven beheerste

Het is weer de jaarlijkse week tegen pesten. Helaas blijft het nodig om er af en toe weer de aandacht op te vestigen in het landelijke beeld, omdat het is als onkruid, dat niet vergaat. Het is ook een illusie om te denken dat het gaat verdwijnen, maar het zou al mooi zijn als de bewustwording er voortdurend is en de aanpak zo goed als mogelijk voor wie het betreft. Daarom een persoonlijk ervaringsverhaal om de impact hiervan nogmaals te benadrukken. Maar ook om duidelijk te maken dat er voorbij te leven is.

Het pestgedrag waarmee ik ben geconfronteerd in mijn leven begon al op de lagere school, met een relatieve rustperiode in de vijfde en zesde klas, in de oude stijl van de onderwijsindeling. De oorzaak ligt in een combinatie van factoren, zoals een lage sociale en economische klasse van gezinsafkomst, een introverte persoonlijkheid, weinig zelfvertrouwen en persoonlijkheidsproblemen tegenover een gereguleerde klas in het Gereformeerde basisonderwijs, waar de afstand tot de leerkracht nog groot was en de reisafstanden ver van huis. Daarbij kwamen ook nog de problemen thuis en de houding onder kinderen die elkaar snel insluiten of uitsluiten. In het basisonderwijs voelde ik mij dan ook al erg eenzaam en anders, zeker geen onderdeel van de ‘normale maatschappij’ van de klas en de school. De hoogste klassen werden beter, doordat de schoolbus afviel en er dichter bij huis een kleinere schoolsetting mogelijk werd. Dit gaf een andere sfeer van meer veiligheid en onderlinge band met elkaar, in het noodgebouw waar we toen zaten. Ik heb hier relatief fijne herinneringen aan.

De stap in de grote boze wereld

En toen volgde de stap naar de middelbare school. In deze periode was mijn leven niet stabiel en speelde er veel in mijn leven dat onveiligheid gaf. De stap naar de ‘grote school’ bleek al snel een te grote stap in nog meer onveiligheid. Het moment dat ik het schoolplein opliep en het uitschelden direct weer begon zal ik niet vergeten. Dat heeft veel indruk gemaakt. Op de lagere school loste ik het op door te gaan vechten, maar op de middelbare school werkte dat niet meer. Het was of ik in stukjes brak op deze school tot er niets meer over bleef. Ik dwaalde weg van de lessen en liep over de spoorlijn en wilde niet meer leven. Ik haatte mijzelf als ik in de spiegel keek; het was een grondige zelfhaat. In deze periode van dieptepunt en depressie kwam ik hoopvol in de eerste klinische opname terecht. Mijn verwachting was daar vrienden te vinden en een veilige plek. Dat bleek het uiteindelijk ook niet te zijn, maar dat is weer een ander verhaal.

Pesten in de volwassen wereld

Als volwassene heb ik ook te maken gehad met pestgedrag. Dit zag er anders uit. Volwassenen pesten anders. Op de werkplek waar ik werkte werd dit geuit in boycot, zodat ik niet kon doen wat van mij verwacht werd in de werkzaamheden. In negatieve roddel, negeren en bewust niet ondersteunen op de drukke momenten, zodat ik er alleen voor stond. Opvallend in deze situatie, was dat dit niet een persoonlijke situatie was die alleen mij aanging, maar een algehele werksfeer, waarbij de ene functiegroep zich tegen de andere functiegroep keerde. Het maakte het ingewikkeld doordat je alleen stond tegenover een groep, maar het ‘overkwam’ dus meer collega’s die mijn functie hadden. De werkgever trad hier niet tegen op.

Online pesten

Mijn ervaring met online pesten is weer meer ingrijpend geweest. Wat mij daarin heel zwaar viel was de anonimiteit en ongrijpbaarheid en de onmacht om er iets tegen te doen. Online pesten beheerst je uiteindelijk volledig en komt je persoonlijke huissfeer binnen. Tegelijkertijd raakt het breed je netwerk en je reputatie. Er is nog steeds weinig juridisch mogelijk om het te stoppen en je staat er heel alleen in. Dit online pesten heeft er voor gezorgd dat ik publiekelijk een vorm van zwijgplicht ben gaan ervaren. Dat is heel ingrijpend, vooral als je in je weg naar herstel zoveel stappen hebt gezet naar openheid en het benoemen van kwetsbaarheid.

Herstellen en verder leven na pestgedrag

De weg naar herstel van pestgedrag gaat niet zonder slag of stoot. Dat begint met het verwerken van de jeugdervaringen en het opnieuw opbouwen van een positief zelfbeeld. Goede, opbouwende en bekrachtigende ervaringen helpen hierbij, net als de ervaring opdoen dat mensen wel het goede met je voor hebben en een band met je willen. Die ervaringen stimuleren ook om zelf sterker te worden, veerkrachtig en dat ga je steeds meer uitstralen. Dat gaat niet in een continue stijgende lijn, zoals mijn ervaringen ook laten zien. Maar toch merk ik wel dat het mij steeds minder beïnvloedt wat anderen vinden en denken over mij en dat ik meer durf te staan voor wie ik ben en voor mijn waarden. Uiteindelijk hebben de ervaringen mij gevormd tot iemand die intuïtief en invoelend kan zijn en partijen bijeen kan brengen. Het pestgedrag heeft zeker een blijvend gevolg en een gevoeligheid veroorzaakt, maar die probeer ik nu vooral in te zetten voor goede zelfzorg en in de vorm van empathie. Zo heeft het betekenis gekregen.

2 Comments

    1. Dank je wel Rudi, gelukkig ligt deze tijd achter mij. Het heeft mij gevormd, maar niet alleen op een slechte manier. Hopelijk biedt dat wat hoop voor mensen die het nog meemaken.

      Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s

Deze site gebruikt Akismet om spam te bestrijden. Ontdek hoe de data van je reactie verwerkt wordt.